مکانیسم اثر
لیدوکائین به عنوان یک داروی بلاککننده کانال سدیم عمل میکند. این ماده با ورود به سلولهای عصبی، مانع از انتقال پیامهای درد از طریق اعصاب میشود. در حضور اپینفرین، عروق ناحیه مورد نظر منقبض شده و جذب سیستمیک لیدوکائین کاهش مییابد که باعث افزایش طول مدت اثر و کاهش خطر سمیت دارو میشود.
موارد استفاده بالینی
-
بیحسی در دندانپزشکی:
-
کشیدن دندان
-
پرکردگی عمیق
-
درمانهای ریشه
-
جراحیهای لثه
-
-
بیحسی سطحی برای تزریق یا نمونهبرداریهای پوستی
-
کنترل درد پس از عمل جراحی
مزایای زایلوپن
-
شروع اثر سریع (کمتر از ۲ دقیقه در تزریق موضعی)
-
مدت اثر قابل قبول (حدود ۶۰ تا ۹۰ دقیقه)
-
حداقل عوارض سیستمیک
-
مناسب برای افراد با حساسیت به سایر داروها مانند استرها
-
ایمن برای استفاده در خانمهای باردار تحت نظارت پزشک
نحوه مصرف و دوز پیشنهادی
-
دوز معمول بزرگسالان: ۱ الی ۵ میلیلیتر (معادل ۲۰ تا ۱۰۰ میلیگرم لیدوکائین)
-
حداکثر دوز بدون اپینفرین: ۳۰۰ میلیگرم در بزرگسال
-
حداکثر دوز با اپینفرین: ۵۰۰ میلیگرم
نکات مهم در نگهداری
-
دور از نور و در دمای ۱۵ تا ۳۰ درجه سانتیگراد نگهداری شود.
-
از یخزدگی محافظت گردد.
-
پس از باز شدن آمپول، بهسرعت استفاده شود.
جدول مقایسه زایلوپن با سایر مواد بیحسی دندانپزشکی
ویژگی/محصول |
زایلوپن (لیدوکائین) |
مپیوکائین |
آرتیکائین |
پریلوکائین |
|---|---|---|---|---|
| شروع اثر | ۲-۳ دقیقه | ۲-۴ دقیقه | ۱-۲ دقیقه | ۲-۴ دقیقه |
| مدت اثر بدون اپینفرین | ۶۰ دقیقه | ۳۰-۴۰ دقیقه | ۴۵ دقیقه | ۴۵-۶۰ دقیقه |
| مدت اثر با اپینفرین | ۹۰ دقیقه | ۹۰ دقیقه | ۱۲۰ دقیقه | ۹۰ دقیقه |
| قدرت نفوذ استخوانی | متوسط | ضعیف | قوی | متوسط |
| عوارض قلبی | کم | خیلی کم | متوسط | متوسط |
| مناسب برای خانم باردار | بله (با احتیاط) | بله | با احتیاط | بهتر است اجتناب شود |
| هزینه نسبی | اقتصادی | اقتصادی | گرانتر | متوسط |
| قدرت بیحسی | خوب | ضعیفتر | قویتر | متوسط |
عوارض احتمالی
عارضه |
احتمال |
توضیح |
|---|---|---|
| سرگیجه | کم | ناشی از جذب سیستمیک لیدوکائین |
| تپش قلب | نادر | بیشتر در صورت مصرف اپینفرین بالا |
| بیحسی موقت طولانی | نادر | بهویژه در افراد با بیماریهای عصبی |
| واکنش آلرژیک | خیلی نادر | کهیر، خارش، دشواری تنفس |
موارد منع مصرف
-
حساسیت به لیدوکائین یا داروهای مشابه
-
بیماران قلبی شدید (در صورت وجود اپینفرین)
-
افراد با نارسایی کبد یا کلیه
-
در کودکان زیر ۳ سال (بدون نظارت متخصص)
بررسی بازار و برندهای مشابه
برخی برندهای دیگر لیدوکائین تزریقی:
-
Lignospan (Septodont) – کیفیت بالا، با اپینفرین
-
Xylonor (Septodont) – نوع ژل یا اسپری
-
Lidocaine HCl by AstraZeneca – نسخه بیمارستانی
زایلوپن در بازار ایران به عنوان گزینهای اقتصادیتر و در عین حال مؤثر برای کلینیکهای دندانپزشکی کوچک و متوسط استفاده میشود.
نکات کاربردی برای دندانپزشکان
-
همیشه دوز مصرفی را با توجه به وزن بیمار تنظیم کنید.
-
برای کاهش درد تزریق، از سوزن ظریف و تزریق آهسته استفاده کنید.
-
استفاده همزمان از ژلهای سطحی قبل از تزریق میتواند باعث آرامش بیمار شود.
-
برای کاهش خونریزی، استفاده از زایلوپن با اپینفرین در جراحیها توصیه میشود.
ترکیب زایلوپن با اپینفرین: آری یا نه؟
مزایا:
-
افزایش مدت بیحسی
-
کاهش خونریزی
-
کاهش نیاز به دوزهای مکرر
معایب:
-
افزایش خطر تپش قلب و اضطراب
-
منع مصرف در بیماران قلبی
بررسی ایمنی و سمیت
در مقایسه با کوکائین (اولین داروی بیحسی تاریخ)، زایلوپن سمیت کمتری دارد. در عین حال اگر دوز بالایی بهطور ناگهانی وارد جریان خون شود، میتواند باعث تشنج، کاهش فشار خون، برادیکاردی و حتی ایست قلبی شود. بنابراین حتماً باید توسط دندانپزشک مجرب مصرف شود.
آینده مواد بیحسی و جایگاه زایلوپن
با ظهور بیحسیهای ترکیبی، داروهای تزریقی با نانوذرات و روشهای غیرتزریقی، جایگاه زایلوپن به عنوان یک داروی کلاسیک همچنان محفوظ است. بهخصوص به دلیل سادگی، اثربخشی و در دسترس بودن آن، همچنان از پرکاربردترین مواد در مطبها و کلینیکها به شمار میرود.
جمع بندی
زایلوپن به عنوان یک داروی بیحسی موضعی بر پایه لیدوکائین، یکی از ایمنترین و پراستفادهترین گزینهها در دندانپزشکی امروز است. در مقایسه با داروهایی مانند آرتیکائین یا پریلوکائین، عملکرد متوسط اما قابل اعتمادی دارد و در موارد زیادی گزینهی اول انتخاب است

Reviews
There are no reviews yet.